Apel Polskiej Unii Szpitali Klinicznych dotyczący wprowadzanych zmian w systemie ochrony zdrowia

                                                                                                                                                                                  Poznań, dnia 14 kwietnia 2026 roku

APEL POLSKIEJ UNII SZPITALI KLINICZNYCH DOTYCZĄCY WPROWADZANYCH ZMIAN W SYSTEMIE OCHRONY ZDROWIA

Obserwowane w ostatnich tygodniach działania Ministerstwa Zdrowia oraz Narodowego Funduszu Zdrowia powodują, że jako odpowiedzialni za zarządzanie szpitalami klinicznymi w Polsce wyrażamy swój niepokój i sprzeciw wobec szukaniu krótkowzrocznych oszczędności w systemie ochrony zdrowia przy jednoczesnym zaciąganiu gigantycznego długu zdrowotnego w społeczeństwie, którego nie da się odrobić bez skokowego zwiększenia za kilka lat nakładów finansowych na ochronę zdrowia. Sprzeciwiamy się niszczeniu wypracowanych dobrych standardów w zakresie odwróconej piramidy świadczeń oraz de facto stymulowania podmiotów leczniczych do powrotu do szpitalocentrycznego systemu ochrony zdrowia, w którym pacjent celem wykonania podstawowych badań diagnostycznych, po wprowadzeniu limitów na świadczenia w trybie ambulatoryjnym, musiał być hospitalizowany aby te badania wykonać bez nadszarpnięcia budżetu szpitala. W związku z powyższym apelujemy o rewizję założeń cięć finansowych w ochronie zdrowia oraz podjęcia pilnej, rzetelnej dyskusji na temat zwiększenia nakładów na ochronę zdrowia, w sposób który umożliwiałby zachowanie standardów leczenie w Polsce co najmniej na obecnym poziomie, bez szkody dla zdrowia pacjentów i promowania patologii w systemie ochrony zdrowia celem dopasowania się do mechanizmów finansowania przez płatnika świadczeń – NFZ.

Działania decydentów związane ze zmianą finansowania świadczeń w warunkach ambulatoryjnych z zakresu badań obrazowych i endoskopowych oraz zapowiadane zmiany
w finansowaniu świadczeń ambulatoryjnych oraz ich limitowanie stoją w sprzeczności
z promowaną przez Ministerstwo Zdrowia ideą odwrócenia piramidy świadczeń. Przeniesienie ciężaru opieki medycznej i diagnostyki ze szpitali to słuszna idea, którą szpitale kliniczne promowały i rozwijały. Niestety obecnie zostanie ona - poprzez wprowadzane regulacje  - zostanie całkowicie zaprzepaszczona. Proponowane rozwiązanie, które zakłada limitowanie świadczeń oraz płatność za pozalimitowe świadczenia współczynnikiem korygującym spowoduje, że kolejki oczekujących do objęcia opieką specjalistyczną się wydłużą, a dostęp do świadczeń diagnostycznych zostanie drastycznie ograniczony. Wprowadzona regulacja
w zakresie ambulatoryjnych badań diagnostycznych budzi szereg wątpliwości co do limitowania świadczeń będących „złotym standardem” profilaktyki nowotworów układu pokarmowego takich jak kolonoskopia czy gastroskopia. Są to badania które wykonywane rutynowo mogą być podstawą do zdiagnozowania nowotworu we wczesnym stadium choroby.

To na barkach zarządzających szpitalami spocznie decydowanie o odroczeniu udzielenia świadczeń setką tysięcy pacjentów obecnie posiadającym już terminy na badania diagnostyczne i wizyty specjalistyczne, którzy czasami miesiącami, a nawet latami oczekują na wizytę w przypadku niektórych specjalności. Kolejki oczekujących wydłużą się jeszcze dramatyczniej powodując, że oczekiwanie na wizytę czy badanie stanie się fikcją, a system stanie się niewydolny. Efektywność systemu drastycznie spadnie powodując, że zamiast promować profilaktykę i wczesne wykrywanie chorób, będziemy zajmować się leczeniem skutków zdrowotnych tych wadliwych regulacji.  

Ponadto wypracowana przez lata ścieżka zarezerwowana dla pacjenta z podejrzeniem choroby nowotworowej będzie nadużywana, a wprowadzone regulacje z pewnością przyczynią się do zwiększenia liczby pacjentów, którzy zgłaszać się będą na szpitalne oddziały ratunkowe nie mogąc uzyskać świadczeń diagnostycznych i konsultacji specjalistycznych w ramach działalności ambulatoryjnej podmiotów. Niewątpliwie nastąpi napływ pacjentów do lecznictwa zamkniętego, a pacjenci będą hospitalizowani celem wykonania diagnostyki, co w żaden sposób nie odpowiada obecnym standardom i dobrym praktykom działań klinicznych.

Podejmowanie działań limitujących świadczenia we wskazanych zakresach wymusi na pacjentach korzystanie z prywatnego sektora ochrony zdrowia, a więc de facto finansowanie podmiotów prywatnych.

Konsekwencje zdrowotne podejmowanych w ostatnich tygodniach działań - choć odłożone w czasie - spowodują, że nakłady na ochronę zdrowia w najbliższych latach będą musiały drastycznie wzrosnąć poprzez konieczność zabezpieczenia pacjentów z zaawansowanymi stadiami choroby w warunkach szpitalnych.

Pragniemy jednocześnie podkreślić, że dostrzegamy potrzebę zmian w zasadach dostępu do świadczeń będących przedmiotem regulacji, konieczność dookreślenia zasad kierowania
i standardu realizacji badań. Gotowi jesteśmy również do wsparcia Ministerstwa Zdrowia w tworzeniu rozwiązań systemowych uszczelniających korzystanie z ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Wyrażamy jednak sprzeciw wobec działań przynoszących pozorne oszczędności i jednocześnie godzących zarówno w interes pacjentów jak i stabilność podmiotów leczniczych.

Apelujemy o rewizje założeń szukających oszczędności w ambulatoryjnej opiece na rzecz zwiększenia nakładów na ochronę zdrowia oraz podjęcie trudnej, ale koniecznej dyskusji na temat zwiększenia nakładów na ochronę zdrowia. Jedynie wzrost środków finansowych przy jednoczesnym uszczelnieniu obecnego systemu pozwoli na ustabilizowanie obecnej sytuacji.

Zarząd Polskiej Unii Szpitali Klinicznych